تقسیم قضایا به «حقیقیه» و «خارجیه» که خاستگاهی منطقی دارد، پس از ورود به علم اصول فقه در دورهٔ متأخرین (از زمان شیخ مرتضی انصاری به بعد)، به یکی از مباحث مبنایی تبدیل شد. بر اساس دیدگاه مشهور در مکتب نجف، که توسط محقق نائینی (ره) تبیین گردید، متعلق احکام شرعی، قضایای حقیقیه هستند. این دیدگاه، با وجود برخی اشکالات منطقی که از سوی اندیشمندانی چون شهید مطهری مطرح شد، همچنان در نتیجهگیری اصولی پابرجا ماند. پژوهش حاضر با هدف تبیین دقیق مبانی امام خمینی (ره) در این مسئله، به تحلیل و بررسی دیدگاههای ایشان میپردازد. این مقاله ضمن اشاره به سیر تاریخی بحث و دیدگاه مشهور اصولی، نظریهٔ امام خمینی (ره) را بهصورت جامع تحلیل کرده، تعارضهای ظاهری موجود در برخی عبارات ایشان را برطرف میسازد و در نهایت، با ارائهٔ تحلیلی تطبیقی، وجوه تمایز و اشتراک نظریهٔ ایشان با مکتب محقق نائینی (ره) را روشن میسازد.
آفاق حکمت