در حالی که حکماء اسلامی ضرورت دارای موضوع بودن علوم حقیقی برهانی را از طریق ذاتی باب برهان اثبات می کنند، تفسیر مشهور از عبارات محقق خراسانی این است که لازمه ضرورت موضوع داشتن علوم و من جمله علم اصول فقه و اثبات آن با حد وسط قاعده الواحد، قائل شدن موضوع در علوم اعتباری است؛ اما ایشان که با ورود عقلی در بدو امر، مصداق این امر را اعم از علوم برهانی و اعتباری دانسته اند، سپس سیری عرفی-عقلایی را پیش گرفته و بر اساس تشتت اثباتی مسائل و بدون توجه به قاعده الواحد، در راستای اثبات ضرورت موضوع به صورت عقلایی کوشیده اند.