بحث در مورد اینکه ملاک احتیاج اشیاء به علت چیست و چه نقشی در اقسام حدوث وقدم دارد یکی از مباحث مهم کلامی وفلسفی است که چهار نظریه در مورد آن وجود دارد. گروهی از مادیین جدید ملاک را نفس موجود بودن می دانند و حدوث وقدم ذاتی وزمانی را قبول دارند اما متکلمین ملاک را حدوث می دانند و تنها حدوث وقدم زمانی را قبول دارند در مقابل فلاسفه بنا بر اصالت ماهیت، ملاک را امکان ذاتی شی می دانند. در این بحث شهید مطهری به تبع صدرا که اصالت را با وجود می داند ملاک را وجود فقری شی می داند طبق نظر فلاسفه چه آنهایی که ملاک را امکان ذاتی می دانند چه آن هایی که ملاک را وجود فقری هم حدوث وقدم ذاتی وجود دارد هم حدوث وقدم زمانی. در این مختصربه روش توصیفی- تحلیلی ابتدا هر چهار نظریه توضیح داده شده سپس ضمن نقد سه نظریه اول ثابت خواهد شد که ملاک احتیاج به علت وجود فقری اشیاء است.
آفاق حکمت